ADHD. Een stoornis?

De diagnoses lijken ons de laatste tijd om de oren te vliegen. Alsof het in de mode is om ADHD te hebben. Vooral bij vrouwen is het aantal diagnoses opvallend hoog. In 2023 slikten meer dan 300.000 mensen in Nederland medicatie voor ADHD. Meer dan de helft daarvan is vrouw.

Jarenlang werd gedacht dat ADHD iets was voor drukke jongetjes. Vrouwen? Die waren ‘gevoelig’. Of ‘intens’. Of ‘rommelkonten’. Of gewoon moe. Heel. Erg. Moe. ADHD bij vrouwen uit zich namelijk vaak anders: minder extern stuiteren, meer interne herrie.

ADHD staat officieel voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder. Letterlijk vertaald: aandachtsdeficiëntie-hyperactiviteitsstoornis. Een stoornis dus. Volgens de Dikke Van Dale: een afwijking die het functioneren belemmert.

Maar als 300.000 mensen dagelijks medicatie slikken voor iets dat we een stoornis noemen, is het dan niet tijd om de vraag te stellen: Is ADHD écht een stoornis? Of is het een manier van zijn waar onze maatschappij (nog) niet goed mee weet om te gaan?

Soms zeggen mensen ook dat ADHD vroeger niet bestond. Ik denk dat het wél bestond en zeg nu ook zeker niet dat vroeger alles beter was, maar de wereld is wel sneller geworden. Meer prikkels. Meer plannen. Meer pushmeldingen. Meer van alles.

Voor een ‘gewoon’ brein is de huidige snelle maatschappij soms al veel, laat staan voor een ADHD-variant die standaard op overtoeren draait. Overprikkeling ligt continu op de loer. Met een beetje pech krijg je er als ADHD’er dus vrij snel een burn-out bij.

Vergelijk een ADHD-brein eens met een overvolle wasmand. Probeer daar nog maar in op te vouwen, terwijl iemand er in turbo-tempo steeds kleine sokken en shirts bovenop gooit. Die bodem komt dan nooit in zicht!

Een andere bedrading hebben, heeft óók voordelen. Waar de gemiddelde mens klotsende oksels krijgt van een deadline, fleurt een ADHD’er vaak juist op. Met twee wielen door de bocht en rokende banden, maar hé… die eindstreep? Die wordt gehaald! Creatief, associatief, scherp, vindingrijk. Soms chaotisch, yup. Soms veel. Maar ook levendig, nieuwsgierig, energiek.

Dus: wat nou stoornis? Misschien is het gewoon… anders. Iets waar je prima mee kunt leven en werken. Niet door het te onderdrukken. Niet vechten, maar begrijpen hoe het werkt.

We zijn wél ruimer gaan kijken naar wie iemand is, wat iemand gelooft, hoe iemand zich identificeert. Bij bijvoorbeeld de LGBTQ+ community (en de rest van het alfabet dat ik vergeten ben) is er ruimte gekomen om te zijn wie je bent. Maar als het over neurodiversiteit gaat? Dan lijkt die ruimte er niet te zijn. Dan moet het liefst behandeld worden. Aangepast. Onderdrukt.

Het is menselijk om in hokjes, procedures en rechte lijnen te denken. In systemen, scholen, bedrijven. Soms zelfs in gezinnen waar maar één manier geldt, en alles wat daarvan afwijkt als probleem wordt gezien. Dus geven we ADHD’ers vaak medicatie en proberen we ze in een standaardmal te persen.

Maar het hebben van ADHD is geen fout. Het is een variant. Ja, het is soms lastig (ik spreek uit eigen ervaring). Soms zelfs ronduit onhandig, maar ook vaak briljant!

Waarom vragen we deze groep niet:
Wat hebben jullie nodig om tot bloei te komen?

En nee, dan bedoel ik niet per se aparte toiletten of voornaamwoorden als they en them, maar échte vrijheid en begrip om volledig zichzelf te mogen zijn. Zonder pillen.